Giza hizkuntza teknologien arloan hainbat kontzeptu behin eta berriz agertzen dira. Batzuk arlo honetako oso termino zehatzak dira eta oso garrantzitsua da ondo ezagutzea: MAKINA BIDEZKO ITZULPENA: Wikipediaren arabera makina bidezko itzulpengintza inguistika konputazionalaren alderdi bat da eta hizkuntza natural babtetik bestera itzultzeko ordenagailu softwarearen erabilpena ikertzen du. Bere era sinpleenean hitzak itzultzen ditu, baina [...]
Bost Itzulpen Adibide
Egun makina bidezko itzultzaileen laguntzaz hizkuntza askoren arteko itzulpenak egin ditzakegu. Arlo honetan asko aurreratu da azken urteotan, hitzen esanahiaz gain, orain esaldien estrukturari ere begiratzen diote itzulpengintza sistemek. Dena den ez da berdin antzeko estrukturak erabiltzen dituzten hizkuntzen arteko makina bidezko itzulpenak egitea eta sintaxi arau oso ezberdinak ditzuten bi hizkuntzen arteko itzulpenak egitea. [...]
Makina bidezko itzulpena
FEMTIk (Framework for the Evaluation of Machine Translation in ISLE) makina bidezko sistemei aplika dakizkiekeen kontestuen ezaugarriak eta sistemaren beraren ezaugarriak agertzen ditu neurtzeko parametro batzuk finkatuz. Itzulpengintzak hainbat ezaugarri berezi ditu, batzuk itzulpena hartzen duen agentearen, gizakiaren, aldekoak. Hauek dira itzulpengintzaren ezaugarri garrantzitsuenak: Asimilazioa: asimilazioak testu bolumen nahiko handia gainikusten du. Testu hauek organizaziotik [...]
Ikerketa gai berriak HLTen arloan
HLTen (Human Language Technologies) arloan hainbat eta hainbat gauza iker daitezke, egunero ikerketa taldeek ikerketa berriak hasten dituzte gizartearen jakintza eta bide berriak zabaltzeko. Azken urteotan hainbat gai jorratu dituzte, hona hemen horietatik batzuk: Makina bidezko itzulpena Diskurtsoaren parteen etiketazioa Morfologia eta fonologiaren indukzioa Lexikografia konputazionala TSABL: Euskal Hizkuntzaren Atlas Sintaktikoaren sorrera REMIXEE: Euskeraz emozioen [...]
HLT ikerketa zentruak Europan
HLTei buruzko ikerketan jende askok dihardu munduan zehar. Hainbat talde eta instituzio daude arlo honetan ikerketak egiten. Asko unibertsitateetako ikerketa taldeek eta departamentuek egindako ikerketak dira. Europan ere hainbat talde daude honi buruz lanean; adibidez hauek: Instituto de Investigación de Inteligencia Artificial DFKI (Deutsches Forchungszentrum für Künstliche Intelligenz) Edinburgh Language Technology Group IXA Group Natural [...]
Hans Uszkoreit, biografia laburra, proiektu eta publikazioak
Hans Uszkoreit Linguistika Konputazional irakaslea da Saarlandgo Unibertsitatean. DFKIan (Inteligentzia Artifizialaren Ikerkuntzarako Zentru Alemana) ere lan egiten du Zuzendari Zientifiko bezala eta Hizkuntza Teknologien Laborategia zuzentzen du. Ordenagailu Zientzien arloko irakaslea ere bada. Linguistika eta Informatika ikasi zituen Berlineko Unibertsitate Teknikoan eta Texaseko Unibertsitatean. Texasen egon zenenan makina bidezko itzulpengintzan lan egin zuen. 1984an Doktoratua [...]
Giza Hizkuntza Teknologien definizioak
Hizkuntza Teknologiak hainbat adiera ditu, ikertzaile talde bakoitzak berea duelarik. Hona hemen horretan aritzen diren talde batzuek Hizkuntza Teknologiari ematen dizkioten definizioak: Hizkuntza Teknologia (Language Technology), edo Giza Hizkuntza Teknologia (Human Language Technology), giza hizkuntzan testu eta hizketarekin lan egiten espezializatuta dauden informazio teknologia guztiei ematen zaien izena da. http://www.lt-world.org/ HLT giza hizkuntza idatzi edo [...]
XML
Entzuna nuen HTML, HTTP HTM… baina inoiz ez XML. Orain badakit metahizkuntza informatiko bat dela eta darabilgun programa eta dokumentu askoren oinarria. Informatika maite duen pertsona izanik XMLa oso gauza interesgarria iruditzen zait egunen batean zerbait nire kabuz sortu nahi badut. Metahizkuntza hau eta hizkuntza informatikoren bat ezagutuz gero, ez dut formatu prefabrikatuen beharrik izango. [...]
XML metahizkuntza
XMLa (EXtended Markup Language) World Wide Web Consortiumak (w3c) garatutako metahizkuntza da. Metahizkuntza bat beste hizkuntza batzuk erabiltzeko euskarri edo soportea da. XMLaren gainean XHTML, RSS eta beste hainbat hizkuntza informatiko garatu daitezke. XMLa SGMLaren (1986an ISOk sortutako lehen metahizkuntza informatikoa) sinplifikazio eta adaptazioa da. Plataforma hauek hizkuntza espezifikoak definitzea errazten dute, ez dira produktu [...]
Hipermediatikotasuna nire bizitzan
Ordenagailua nire bizitzan 1992an agertu zen, nire aitak katedraren memoria egin behar zuen. Nik hiru urte nituen arren, Paintbrush eta Solitario eta Bsucaminas programa erabiltzen nituen. 386 hori edukitzea nire galera izan zen, handik aurrera jostailurik onena ordenagailua bihurtu zen. Gero Knight’s Force eta Asteroids jokuak erabiltzen ikasi nuen, space barrari ematen nio bakoitzean tui, [...]
